Иритильген мадденинъ аустенит къурулышы .
Mar 23, 2026
Аустенит — челик ве дигер демир-эсасындаки иритиджилерде булунгъан муим кристалл къурулыштыр, о, озь юксек къаттылыгъы ве пластичностинен беллидир. Аустенитнинъ бет-меркезли куб (ФМК) къурулышы бар, демир атомлары кубнынъ тёпелеринде ве бет меркезлеринде ерлешкен, аралыкъларда исе углерод я да башкъа иритиджи элементлер къатты-чезиле биле.
Аустенит — иритильген мадденинъ микроструктурасыдыр. О, эки шарткъа джевап бермек керек:
1. Иритильгеннинъ кристалл къурулышы бет-меркезли куб (ФКК) къурулышыдыр.
2. Иритильген мадде къатты эритмедир.
Аустенит яхшы пластичность, алчакъ иссилик кенишлев коэффициенти, юксек-араретте яхшы чалышув хусусиетлерине маликтир. Деерлик бутюн кенъ даркъалгъан тот басмагъан челиклер ве юксек-араретли иритиджилер аустенит иритиджилеридир.
Амелий къулланувда аустенит иритиджилерининъ яхшы пластичлиги оларгъа кениш арарет диапазонында узун вакъыт девамында тургъун чалышмагъа имкян бере, шунынъ ичюн де энъ чокъ къулланылгъан тот басмагъан челиклернинъ эписи аустенит тот басмагъан челиклердир.
Аустенит иритиджилерининъ даа бир муим хусусиети — оларнынъ юксек-араретте мукеммель чалышмасыдыр. Юксек араретлерде бет-меркезли куб къурулышы даа яхшы къурулыш тургъунлыгъыны сакълап ола ве бунынънен юксек араретлерде аустенит иритиджилерининъ къавийлигини теминлей. Шунынъ ичюн де юксек-араретли иритиджилернинъ деерлик эписи аустенит иритиджилеридир.
Демек, иритиджининъ аустенит къурулышы олгъаныны не бельгилей?
Энди, биз билемиз ки, аустенит иритильгенлернинъ бет-меркезли куб (ФКК) къурулышы олмакъ керек. Онынъ ичюн насыл маден элементлерининъ ФКК къурулышы олгъаныны даа да яхшы анъламакъ керекмиз.
Энъ чокъ расткельген маден — демир, демир маденининъ керчектен де ФКК къурулышы бар. Языкъ ки, демирнинъ аллотропия хусусиетлери бар. Яни демир тек 912 градустан 1394 градускъадже арарет диапазонында ФКК къурулышыны сакълап ола . Башкъа араретлерде демир джесет-меркезли куб (БКК) къурулышына чевириле.
Бу ерде бизге эр бир араретте ФКК къурулышыны кефалет эте бильген маден элементи аджеле суретте керек. Бу элемент никельдир. Иритильген махсулатнынъ никель микъдары 9%-тен зияде олгъандже, ФКК къурулышыны сакълап къалмакъ мумкюн. Демек, демирге тек 9% ве зияде никель къошулса, иритиджи эр бир араретте аустенит къурулышыны сакълап къалмакъ мумкюн. Шунынъ ичюн де бутюн тот басмагъан челиклерде ве юксек-араретли иритиджилерде никель бар.
